کنفرانس ها و کنگره های علمی سازمان نظام پزشکی مشهد

صفحه اصلی / دومین کنگره علمی سازمان نظام پزشکی مشهد

امکان‌سنجی پیاده‌سازی فارماکوژنومیکس به عنوان یکی از شاخه‌های پزشکی شخص محور در نظام سلامت ایران

نویسندگان :

مهرداد نجات¹ آزاده فضلی شهری²

1- سازمان تامین اجتماعی 2- دانشگاه علوم پزشکی مشهد

کلمات کلیدی :

فارماکوژنومیکس،پزشکی شخص‌محور،نظام سلامت

چکیده :

مقدمه: فارماکوژنومیکس، شاخه‌ای از پزشکی شخص‌محور، بر اساس تطابق ژنوم فرد با داروها به منظور بهینه‌سازی درمان‌ها و کاهش عوارض جانبی طراحی شده است. این مطالعه امکان‌سنجی پیاده‌سازی این علم را در نظام سلامت ایران بررسی می‌کند، کشوری با تنوع ژنتیکی و چالش‌های مختلف علمی، اقتصادی و فرهنگی. روش اجرا: این تحقیق توصیفی-تحلیلی شامل دو بخش بود: ۱) بررسی ادبیات موجود در زمینه فارماکوژنومیکس، و ۲) جمع‌آوری داده‌های کیفی از مصاحبه با کارشناسان حوزه‌های پزشکی، داروسازی و سیاست‌گذاری سلامت. نمونه‌گیری هدفمند انجام و داده‌ها با استفاده از تحلیل تماتیک بررسی شد. یافته‌ها: پیاده‌سازی فارماکوژنومیکس در ایران با چالش‌های متعددی مواجه است. نبود زیرساخت‌های لازم برای تحلیل داده‌های ژنتیکی، محدودیت‌های مالی، و آگاهی ناکافی عمومی و تخصصی از مشکلات اصلی هستند. همچنین، قوانین حمایتی مناسب و آموزش‌های تخصصی برای کادر درمان وجود ندارد. با وجود برخی مراکز مجهز، گسترش تجهیزات ژنتیکی و کاهش هزینه‌ها نیاز به سرمایه‌گذاری کلان دارد. بحث: پیاده‌سازی فارماکوژنومیکس یک فرصت ارزشمند برای ایران است، اما نیاز به سرمایه‌گذاری هدفمند در زیرساخت‌های علمی و فناوری، و تدوین راهبردهای ملی دارد. همکاری‌های بین‌بخشی و بین‌المللی می‌تواند به تسریع پیاده‌سازی کمک کند، اما آموزش تخصصی و عمومی باید در اولویت قرار گیرد. نتیجه‌گیری: فارماکوژنومیکس می‌تواند به بهبود کیفیت درمان‌ها در ایران کمک کند، اما موفقیت آن مستلزم سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، قوانین حمایتی و آموزش است. این مطالعه پیشنهاد می‌کند که سیاستگذاران بر تدوین برنامه‌های استراتژیک متمرکز شوند.